Quantum Supremacy Nedir?

Quantum Supremacy Nedir?

Geçtiğimiz günlerde NASA’nın internet sitesinde bir makale yayınlandı ve makale kısa süre sonra yayından kaldırıldı. Söz konusu makalede Google’ın yeni kuantum quantum supremacy’e ulaşıldığı belirtiliyordu. Peki nedir bu quantum supremacy?

Photo by Fractal Hassan on Unsplash

Kuantum bilgisayarları bir çok işlemi günümüzdeki bilgisayarlara göre çok daha hızlı bir şekilde yapabilmekte, bunun sebebi de süperposizyon (superposition) ve kuantum dolanıklığı (entanglement)dır. Bu kavramlardan daha sonraki yazılarda bahsetmeyi düşünüyorum.

Gelin “çok daha hızlı” kavramına biraz daha yakından bakalım. Algoritmaların karmaşıklığı, çalışma sürelerinin uzunluğu (time complexity) ve kullandığı depolama kaynağı (space complexity) cinsinden ölçülebilir. Modern kriptoloji sistemlerinin temeli olan, çok büyük bir N sayısının (basamak sayısı 200’den fazla) iki farklı asal sayısının çarpımı şeklinde yazılması (Integer factorization) problemi, günümüz bilgisayarlarında onbinlerce yıl süren hesaplamalar sonucu çözülebilecekken, kuantum bilgisayarlarında ise sadece dakikalar sonucunda çözülebilecektir (Shor algoritması). Quantum supremacy denilen kavram tam olarak budur: Klasik bilgisayarlarda time complexity’si çok yüksek bir problemin, kuantum bilgisayarlarında çok daha hızlı bir şekilde çözülebilmesidir.

Makalede bahsedilen örneğe bakarsak, rastgele oluşturulan bir kuantum devresinden 1 milyon ölçüm yapılarak devrenin olasılık dağılımı hesaplanmış. Klasik bilgisayarlarda bu işlem 10bin yıl sürecekken, Google’ın Sycamore kuantum işlemcisi bu hesaplamayı sadece 200 saniyede yapabilmiş.

Google ise makalenin yayınlanması ve yayından kaldırılması ile ilgili henüz bir açıklama yapmadı.

Edit: 23 Ekim 2019 tarihinde Google ilgili makaleyi Nature dergisinde yayınladı ve blogunda duyurdu. İlgilenenler için linkler: https://www.nature.com/articles/s41586-019-1666-5, https://ai.googleblog.com/2019/10/quantum-supremacy-using-programmable.html?m=1

Kaynaklar

  1. https://www.wikiwand.com/en/Analysis_of_algorithms
  2. https://www.sciencealert.com/the-era-of-quantum-supremacy-has-arrived-google-scientists-mysteriously-claim
  3. https://www.inverse.com/article/59507-full-quantum-supremacy-paper
  4. https://www.wikiwand.com/en/Integer_factorization
  5. https://www.wired.co.uk/article/google-quantum-computers-supremacy
  6. https://www.wikiwand.com/en/Shor%27s_algorithm
  7. https://physicsworld.com/a/google-reports-quantum-supremacy-in-draft-paper/
Genel içinde yayınlandı

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.